عمل فیبروم

هر آن چیز که باید در خصوص فیبروم رحمی بدانید

منظور از فیبروم رحم، رشد تومورهای خوش‌خیم در دیواره رحم است. گاهی اوقات تومورها به‌قدری بزرگی می‌شوند که برای بیمار بسیار دردناک است. این تومورهای غیرطبیعی به‌طور کلی خوش‌خیم و غیرسرطانی است.

پزشکان تاکنون نتوانسته‌اند علت ایجاد فیبروم‌های رحمی را متوجه شوند. گاهی وجود این تومورها در رحم بدون هیچ نشانه‌ای ایجاد می‌شود، در ادامه اطلاعات بیشتری در خصوص این عارضه در اختیار شما خواهیم گذاشت.

فیبروم‌های رحمی بیشتر در چه سنی مشاهده می‌شود؟

فیبروم‌ها ممکن است در هر موقعیتی، در اندازه و شکل‌های متفاوتی ایجاد شود. برخی از آنها به‌قدری کوچک‌اند که شاید به اندازه یک دانه سیب باشد و گاهی ممکن است به بزرگی یک گریپ فروت و حتی بزرگتر در رحم ایجاد شود.

فیبروم معمولا در سنین باروی یعنی در سنینی بین ۳۰ تا ۴۰ بیشتر مشاهده می‌شود، اما این مشکل می‌تواند در هر فردی و با هر سنی میانگین از ۱۶ تا ۵۰ سال مشاهده شود.

آشنایی با نشانه‌های فیبروم رحمی

ممکن است هنگام بروز فیبروم نشانه‌ای را در خود احساس نکنید، اما به‌طور کلی علائمی که پس از ایجاد فیبروم در رحم مشاهده می‌شود، شامل موارد زیر است:

  • پریودهای دردناک و خونریزی شدید
  • خونریزی بین دوره‌های قاعدگی
  • احساس فشار یا درد در قسمت پایین معده
  • رحم یا شکمی بزرگ
  • نازایی و سقط جنین
  • احساس درد هنگام رابطه جنسی
  • نیاز مکرر به ادرار کردن و احساس مشکل در هنگام ادرار کردن
فیبروم های رشد کرده در رحم

چه عواملی باعث بروز فیبروم‌های رحمی می‌شود؟

همانطور که گفته شد پزشکان علت دقیق ایجاد فیبروم‌های رحمی را نمی‌دانند، اما برخی از عوامل می‌تواند در ایجاد چنین عارضه‌ای بسیار تأثیرگذار باشد.

هورمون‌ها

هورمون استروژن و پروژسترون باعث می‌شود که در قاعدگی، دیواره رحم زخیم‌تر شود. همچنین شواهد نشان می‌دهد که هورمون‌ها در بزرگ شدن فیبروم‌های رحمی بسیار تأثیرگذار هستند. معمولا زمانی که تولید این هورمون‌ها در یائسگی کاهش می‌یابد، فیبروم‌ها کوچک‌تر می‌شوند.

ژنتیک

تحقیقات نشان داده که بین سلول‌های طبیعی و افرادی که به‌طور ژنتیکی دچار چنین مشکلی هستند، تفاوت‌هایی وجود دارد. به‌عنوان مثال اگر خواهر یا مادر شما مبتلا به چنین بیماری باشد احتمال آنکه شما نیز دچار فیبروم رحمی باشید، بیش از سایر افراد است.

چاقی

خانم‌هایی که دچار اضافه وزن هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این عارضه خواهند بود.

رژیم غذایی نامناسب

مصرف زیاد گوشت قرمز با ایجاد فیبروم‌های رحمی مرتبط است. پزشکان بر این باورند که مصرف سبزیجات می‌تواند در جلوگیری از این عارضه بسیار مفید باشد.

علاوه بر این موارد، عوامل دیگری نیز می‌تواند شانس ابتلا به چنین بیماری را در افراد افزایش دهد که عبارتند از:

  • مصرف الکل
  • کمبود ویتامین D
  • مصرف قرص‌های ضد بارداری
  • مصرف قرص‌های ضد بارداری
  • عدم مصرف سبزیجات به‌اندازه کافی
رحم و رشد فیبروم در آن

آیا می‌توان از ایجاد فیبروم رحمی جلوگیری کرد؟

به‌طور کلی راهکار مشخصی وجود ندارد که بتوانید از ایجاد چنین مشکلی در خود جلوگیری کنید، اما تحقیقاتی در این خصوص انجام شده که نشان می‌دهد برخی از عوامل می‌تواند در کاهش ابتلا به فیبروم‌های رحمی بسیار موثر باشد. با تغییر در سبک زندگی، شانس شما تا حدی جهت ابتلا به فیبروم‌های رحمی کاهش می‌یابد. به‌طور مثال:

·  از غذاهایی که حاوی قند بالایی هستند، می‌بایست پرهیز کنید.

·   مصرف میوه و سبزیجاتی مانند کلم، کلم بروکلی، شلغم. همچنین مصرف سبزیجاتی که حاوی ویتامین‌های K، C، E و مواد معدنی است.

·انجام تمرینات و فعالیت‌های فیزیکی به‌طور منظم و روزانه احتمال ابتلا به فیبروم‌های رحمی را کاهش می‌دهد.

فیبروم‌های رحمی در چه قسمت‌هایی رشد می‌کند؟

بیشتر فیبروم‌های ایجاد شده در دیواره رحم رشد می‌کند، اما به‌طور کلی بهترین متخصص زنان در کرج، فیبروم‌ها را بر اساس رشدی که دارند، به سه دسته تقسیم می‌کنند:

فیبروم‌های ساب موکوس

در داخل رحم رشد می‌کند.

فیبروم‌های داخلی

در دیواره رحم رشد می‌کند.

فیبروم‌های خارج رحم یا سروزال

در قسمت بیرونی رحم رشد می‌کند.

آیا فیبروم باعث ایجاد سرطان می‌شود؟

فیبروم‌ها در اغلب مواقع خوش‌خیم‌اند و مشکلی ایجاد نمی‌کند. در واقع یعنی در هر ده هزار نفر، یک نفر به سرطان مبتلا می‌شود. پزشکان بر این باورند که حتی وجود این بیماری احتمال سرطان را در افراد افزایش نخواهد داد.

آیا خانم‌های باردار دچار فیبروم رحمی، با مشکلی مواجه می‌شوند؟

خانم‌هایی که دچار فیبروم رحمی هستند، بیشتر از سایر افراد دچار مشکل می‌شوند، اما بسیاری از خانم‌هایی که در بارداری فیبروم رحمی دارند، مشکلی در بارداری خود نداشتند. به‌طور کلی مشکلاتی که در خانم‌های باردار همراه با فیبروم رحمی مشاهده شده به شرح زیر است:

  • سزارین. این خانم‌ها در اغلب مواقع چاره‌ای جز انتخاب زایمان به روش سزارین را نخواهند داشت.
  • نوزاد در حالت بریچ. نوزاد حالت مناسبی برای به دنیا آمدن ندارد.
  • جداشدن جفت. در این مواقع جفت قبل از به دنیا آمدن جنین از رحم جدا می شود، در این مواقع جنین اکسیژن موردنیاز خود را دریافت نخواهد کرد.
  • عدم پیشرفت در زایمان
  • زایمان زودرس

فیبروم رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

گاهی اوقات پزشک با معاینه اولیه می‌تواند تنها با لمس ناحیه شکم فیبروم رحمی را لمس کند و وجود آن را در بیمار تشخیص دهد. جهت اطمینان و تشخیص صحیح آن، باید معاینات دقیق توسط موارد زیر انجام گیرد:

  • سونوگرافی
  • سونوهیستروگرام
  • لاپاراسکوپی
  • هیستروسکوپی
  • MRI
  • CT اسکن

چه درمانی برای فیبروم رحمی در نظر گرفته می‌شود؟

اگر فیبروم رحمی خفیفی داشته باشید، پزشک سعی بر آن دارد که با استفاده از دارو مشکل شما را برطرف کند. از داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن برای کنترل درد استفاده می‌شود، همچنین به‌دلیل خونریزی‌های شدید ممکن است قرص آهن نیز برای جلوگیری از کم‌خونی تجویز شود.

درمان‌های دیگری که برای این بیماری در نظر گرفته می‌شود، شامل موارد زیر است:

درد زایمان

کنترل دردهای زایمانی

زایمان طبیعی یک پروسۀ طبیعی است که در بعضی افراد با درد غیر قابل تحمل همراه است. کنترل درد زایمان، همیشه مورد توجه بشر بوده و در طول زمان، راه‌های مختلفی برای کنترل درد زایمان ابداع شده است.

نکته مهم این است که زایمان طبیعی می‌تواند بسیار راحت و مطلوب باشد به‌شرطی که از قبل برای آن آماده باشیم. روش‌های کاهش دردهای زایمان طبیعی، به دو دسته غیردارویی و دارویی تقسیم می‌شود که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت.

روش‌های غیردارویی کنترل درد

نرمش‌های دوران بارداری و یوگا در بارداری

مزایای ورزش در دوران بارداری زیاد است. در وهلۀ اول از اضافه‌وزن مادر جلوگیری کرده و از افسردگی دوران بارداری نیز پیشگیری می‌کند. در ضمن عضلات کف لگن، آمادگی خروج جنین با فشار کمتر و شرایط بهتر را پیدا می‌کند.

در ضمن در آموزشِ نرمش‌های دوران بارداری، تکنیک نفس کشیدن هنگام شروع درد آموزش داده می‌شود؛ به این صورت که تنفس باید آرام و عمیق باشد. تنفس تند و با دهان باز باعث بلع هوا و اضطراب و کاهش آب بدن خواهد شد.

آب‌درمانی

آب گرم می‌تواند درد زایمان را به‌طور مؤثر کاهش دهد. به‌محض شروع درد زایمان، دوش آب گرم روی پشت و کمر می‌تواند درد را کاهش دهد. همچنین استفاده از وان آب گرم در طول زایمان، درد را بسیار کم می‌کند.

تحرک

راه رفتن و حرکات چرخشی روی ناحیۀ کمر و فعالیت‌‎های ورزشی در حالت ایستاده و نشستن روی توپ می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

ماساژ

ماساژ، سبب کاهش اضطراب می‌شود. ماساژ هر ناحیه از بدن، حتی دست، پا و کمر توسط فردی که مادر دوستش دارد، مثل همسر، مادر و خواهر به کاهش درد بسیار کمک می‌کند.

طب فشاری

طب فشاری توسط فرد آموزش‌دیده سبب کاهش دردهای زایمانی می‌شود.

موسیقی

مطابق با تحقیقات انجام شده، موسیقی می‌تواند اثرات تسکینی مثبت بر کاهش درد زایمان باشد، بنابراین می‌توان از موسیقی به‌عنوان یک تکنیک عالی برای ارتقاء کیفیت زایمان و افزایش آمار زایمان طبیعی استفاده کرد.

آروماتراپی

در این روش با استفاده از عصارۀ فشردۀ گیاهان معطر، سطح اضطراب و استرس کاهش داده می‌شود. این روش سابقۀ شش هزار ساله در یونان و مصر باستان دارد. بیشترین گیاهان مورد استفاده برای آروماتراپی اسطوخودوس (لاواندر)، کُندر، یاسمن و مریم‌گلی هستند.

هیپنوتیزم

هیپنوتیزم اگر توسط روانشناس آگاه انجام شود، به کاهش درد کمک می‌کند.

طب‌سوزنی

این روش نیز می‌تواند سبب کاهش ترس و اضطراب مادر شود.

روش‌های دارویی

گاز انتونوکس

مخلوط گازی‌ انتونوکس حاوی ۵۰ درصد اکسیژن و ۵۰ درصد اکسید نیتروژن است. استفاده از این مخلوط گازی، در کاهش درد ناشی از انقباضات، بسیار مفید است. در فاصلۀ بین دو انقباض که درد وجود ندارد، نیازی به استفاده از گاز نیست و باید با شروع انقباضات استفاده شود. شروع اثر گاز پس از استفاده، ۲۰ ثانیه است و حدود ۴۵ ثانیه باقی می‌ماند و انقباض را کامل پوشش می‌دهد. اگر از آن درست استفاده شود، عوارض چندانی ندارد.

نکته: قبل از استفاده از گاز باید کپسول محتوی گاز تکان داده شود تا این دو گاز مخلوط شوند.

بی‌حسی اسپاینال

در این روش داروی بی‌حسی و مسکن به فواصل مهره‌های ستون فقرات کمری در کانال نخاعی تزریق می‌شود (ورود سوزن به نخاع یک حس شوک یا برق گرفتگی و گزگز ایجاد می‌کند که موقت است). در هنگام تزریق مادۀ بی‌حسی در کمر، احساس گرما در پاها به وجود می‌آید.

طول مدت این نوع بی حسی حداکثر ۲ ساعت است و در مواردی که به نظر می‌رسد بیمار تا دو ساعت بعد زایمان می‌کند، از این روش استفاده می‌شود که سبب کاهش درد در حد بی‌دردی می‌شود.

اپیدورال

بی دردی اپیدورال روشی است که ماده بی‌حسی به ناحیه کمر تزریق می‌شود. روش بسیار موثر و کم‌عارضه‌ است و مادر هنگام استفاده از اپیدورال قادر به حرکت است. با تغییر دوز و کاهش دوز تزریق اپیدورال، مادر قدرت کافی جهت زور زدن و خروج جنین را خواهد داشت. در صورت نیاز به سزارین از همین روش اپیدورال می‌توان ماده بی‌حسی موضعی مناسب جهت عمل سزارین را تزریق نمود.

عوارض اپیدورال برای مادر

به گفته بهترین متخصص زنان در کرج، عوارض این دارو، شامل کاهش فشار خون گذرا، مشکلات ادراری و بی‌حرکتی پاها و گاهی سردرد خفیف است. کمردرد هم معمولا اتفاق نمی‌افتد. خارش ناشی از داروها نیز بسیار موقتی است.

بیمارانی که نباید از بی‌حسی اپیدورال استفاده کنند:

بیماران با کاهش شدید فشار خون، اختلال انعقادی و عفونت محل انجام اپیدورال و مصرف داروهای ضدانعقادی نمی‌توانند از این روش استفاده کنند.

عوارض جنینی اپیدورال

عوارض این ماده بر جنین، بسیار موقت و به‌صورت اختلال ضربان قلب جنین ظاهر می‌شود که با تجویز اکسیژن و اقدامات حمایتی برطرف خواهد شد.