آندومتریوز چیست؟

هر آن چیز که خانم‌ها باید در خصوص آندومتریوز بدانند

آندومتریوز، یک نوع بیماری در دستگاه تولیدمثل است که امکان ایجاد آن در خانم‌ها وجود دارد. متاسفانه این بیماری غیرقابل درمان است، اما می‌توان با استفاده از راهکارهایی این مشکل را کنترل کرد. 

آندومتریوز زمانی ایجاد می‌شود که بافت‌های داخل رحم در قسمتی خارج از رحم رشد کرده و مشکلاتی را برای فرد ایجاد می‌کند.

این بیماری در خانم‌هایی که در سنین ۱۵ تا ۴۴ سال هستند، مشاهده شده است. در ادامه اطلاعات بیشتری در این خصوص در اختیار شما قرار خواهیم داد.

حقایقی مهم در خصوص آندومتریوز

در این قسمت نکات کلیدی و مهم در خصوص این بیماری ذکر شده است که در ادامه برای شما ذکر خواهیم کرد:

  • بین ۶ تا ۱۰ درصد از خانم‌هایی که در سنین باروری هستند، دچار بیماری آندومتریوز می‌شوند.
  • میزان استروژن در زمان بلوغ باعث ایجاد چنین مشکلی در افراد می‌شود.
  • علائم معمولا در اندام‌های تولیدمثل قرار دارد.
  • در بیشتر خانم‌ها این بیماری تشخیص داده نمی‌شود، در واقع سال‌ها طول می‌کشد تا بتوانند این بیماری را تشخیص دهند.

آلرژی، آسم، حساسیت‌های شیمیایی، بیماری‌های خود ایمنی، سندرم خستگی مزمن، فیبرومیالژیا، سرطان سینه و سرطان تخمدان به بیماری آندومتریوز در خانم‌ها مرتبط است.

بافت آندومتر از غده، بافت پیوندی و سلول‌های خونی تشکیل شده است. این بافت در حالت عادی در رحم رشد می‌کند تا رحم را برای تخم‌گذاری آماده کند. در مواقعی که بافت آندومتر در قسمتی خارج از رحم رشد می‌کند، به این فرایند غیرعادی آندومتریوز می‌گویند. رشد این بافت در قسمتی خارج از رحم ممکن است اندام‌های دیگر را درگیر کند:

  • لوله‌های فالوپ یا لوله‌های رحمی
  • تخمدان‌ها
  • صفاق (غشایی نازک که حفره شکم و احشا با آن پوشانده می‌شود)
  • گره‌های لنفاوی

این بافت در حالت عادی که در جای خود قرار دارد، در قاعدگی فرو خواهد ریخت، اما اگر در جای خود قرار نداشته باشد و در حالت عادی قرار نگرفته باشد، قادر به انجام چنین عملکردی نخواهد بود. 

این مشکلات می‌تواند عارضه‌هایی همچون درد را برای افراد داشته باشد. هرچه این بافت گسترده‌تر باشد، قادر به ایجاد عارضه‌های بیشتری در بدن فرد خواهد بود. به‌عنوان مثال لوله‌های رحمی در فرد مبتلا مسدود می‌شود.

علائم آندومتریوز
آندومتریوز

آشنایی با علائم آندومتریوز در خانم‌ها

برخی از مشکلات دیگر مانند بیماری التهابی لگن (PID)، کیست تخمدان و سندرم روده تحریک‌پذیر می‌تواند علائم مشابهی با این بیماری داشته باشد. علائم این بیماری شامل موارد زیر است:

  • گرفتگی و درد شدید همانند قاعدگی
  • درد لگنی و کمردرد
  • پریودهای طولانی‌مدت یعنی بیش از ۷ روز
  • خونریزی شدیدی (که نیاز به تعویض پدهای بهداشتی هر یک یا دو ساعت یکبار است)
  • مشکلات ایجاد شده در روده و ادرار (که موجب درد، اسهال، یبوست و نفخ می‌شود)
  • مدفوع یا ادرار خونی
  • حالت تهوع و استفراغ
  • خستگی
  • درد هنگام رابطه جنسی
  • لکه‌بینی بین دوره قاعدگی

درد از شایع‌ترین علائمی است که در افرادی که دچار آندومتریوز هستند، مشاهده می‌شود. در اغلب مواقع درد پس از یائسگی از بین می‌رود؛ چراکه تولید استروژن در این دوره کاملا متوقف می‌شود. اگر در یائسگی، بیمار هورمون درمانی را انجام دهد ممکن است، علائم بیماری آندومتریوز بازگردد. همچنین این نکته را به یاد داشته باشید که بارداری علائم را به‌صورت موقتی برطرف می‌کند.

آندومتریوز چه عارضه‌هایی را برای افراد در بر دارد؟

  • حدود نیمی از خانم‌هایی که این بیماری را دارند، دچار ناباروری می‌شوند.
  • خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سرطان آدنوکارسینوما به‌دلیل ایجاد آندومتر افزایش می‌یابد.
  • کیست تخمدان
  • التهاب
  • ایجاد مشکلاتی در روده و مثانه
  • ایجاد اسکار و چسبندگی

اگر می‌خواهید عارضه‌های بیشتری را در خود شاهد نباشید، می‌بایست به بهترین متخصص زنان در کرج مراجعه کنید تا درمان یا راهکارهایی برای کنترل مشکل ایجاد شده برای شما در نظر بگیرد.

درمان آندومتریوز
عارضه‌های آندومتریوز

این بیماری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

علائم آندومتریوز مشابه با دیگر بیماری‌هایی از جمله کیست تخمدان و بیماری التهاب لگنی است. به همین جهت باید تشخیص و درمان کاملا دقیق صورت گیرد. در ادامه تمامی راهکارهایی که برای تشخیص آن به کار برده می‌شود را برای شما ذکر خواهیم کرد:

سوابق پزشکی

هنگامی که به پزشک مراجعه می‌کنید، اولین اقدامی که توسط پزشک برای بیمار صورت می‌گیرد، این است که از تمامی علائم بیماری شما آگاه می‌شود و سوابق خانوادگی این بیماری را جویا خواهد شد، به‌طور کلی سلامت عمومی بیمار توسط پزشک ارزیابی خواهد شد.

معاینات فیزیکی

در مرحله بعدی ممکن است پزشک معاینات فیزیکی انجام دهد تا وجود این بیماری را در افراد تشخیص دهد. در واقع با معاینات دستی که بر شکم انجام می‌دهد، کیست و دیگر مشکلات را ممکن است تشخیص دهد.

سونوگرافی

پزشک سونوگرافی شکمی یا واژینال را برای بیمار انجام می‌دهد. در سونوگرافی واژینال، وسیله مخصوص را داخل واژن قرار می‌دهند. در هر دو نوع سونوگرافی به‌منظور مشاهده اندام‌های تولیدمثل استفاده می‌شود. در واقع با استفاده از این راهکار می‌توان تا حد زیادی این بیماری را در افراد تشخیص داد.

لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی، دقیق‌ترین راهکاری‌ست که می‌توان این بیماری را تشخیص داد و تایید کرد. این نوع راهکار روشی نیمه تهاجمی است که با استفاده از لوله نازکی به نام لاپاراسکوپ که بر سر آن دوربین همراه با نور قرار گرفته است، انجام می‌شود.

این لوله نازک از طریق برش کوچک در ناحیه لگن وارد می‌شود، گاهی حتی از این طریق ضایعات ایجاد شده را خارج می‌کنند. 

انواع آندومتریوز

بر اساس تشخیص به روش‌های مختلف، این بیماری به چند دسته تقسیم می‌شود که در ادامه ذکر خواهیم کرد:

  • ضایعات حداقلی مشاهده می‌شود که در تخمدان وجود دارد و گاهی منجر به التهاب لگن می‌شود.
  • ضایعات کم عمق مشاهده می‌شود اما می‌تواند چندین عارضه وجود داشته باشد و چسبندگی نیز ایجاد کند.
  • ضایعات متعدد با چسبندگی‌های واضح که می‌تواند به‌صورت عمیق یا سطحی ایجاد شده باشد.
  • ضایعات زیاد و شدید که هم به‌صورت سطحی و هم به‌صورت عمقی مشاهده می‌شود، چسبندگی نیز در آنها وجود دارد. این ضایعات علاوه بر تخمدان و لگن، در لوله‌های فالوپ و روده نیز مشاهده شده است.

تشخیص هریک از مراحل و به‌طور کلی بیماری آندومتریوز، سال‌ها طول خواهد کشید. سایر راهکارهای تشخیصی که می‌تواند برای این بیماری به کار رود شامل معاینه لگن، تصویربرداری رادیولوژیک یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) است.

علل آندومتریوز
انواع آندومتریوز

درمان‌هایی که برای آندومتریوز در نظر گرفته می‌شود

در مراحل ابتدایی پزشکان سعی بر آن دارند که درمانی غیر از جراحی را برای بیماران انجام دهند، در مواقعی که درمان‌های غیر جراحی پاسخی مثبت به روند درمان ندهد، عمل جراحی را برای بیماران در نظر می‌گیرند. به‌طور کلی درمان‌هایی که برای بیماران در نظر گرفته می‌شود به شرح زیر است:

تجویز داروهای مسکن

این داروها شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی بدون نسخه، مانند ایبوپروفن جهت رفع درد تجویز می‌شود.

هورمون درمانی

از دیگر روش‌های درمانی که برای بیماران در نظر گرفته می‌شود، هورمون درمانی است. استفاده از قرص‌های ضد بارداری، آگونیست‌ها، آنتاگونیست‌ها، مدروکسی پروژسترون و دانازول انجام می‌گیرد. گاهی استفاده از دستگاه IUD در داخل رحم به بیماران توصیه می‌شود.

جراحی

جراحی جهت برداشتن نواحی که آندومتریوز ایجاد شده، انجام می‌شود. گاهی انجام هیسترکتومی و برداشتن هر دو تخمدان از نظر پزشک ضروری است.

درمان باروری

گاهی افرادی که به‌دلیل این بیماری نمی‌توانند به‌طور طبیعی باردار شوند، راهکارهایی مانند انجام IVF از سوی پزشک توصیه می‌شود.

کنترل علائم آندومتریوز در خانه

درمان‌های جایگزین یا مکملی که می‌توان برای این بیماری در نظر گرفت شامل طب سوزنی، کایروپراکتیک و مصرف داروهای گیاهی است، اما این نوع درمان‌ها تاثیر چندانی بر درمان این بیماری ندارد، تنها برای کنترل بیماری این موارد را در نظر گرفته می‌شود، موارد بیشتر دیگری نیز وجود دارد که در ادامه ذکر خواهیم کرد:

  • از مصرف کافئین خودداری شود، زیرا مصرف آن علائم را بدتر می‌کند و خودداری از آن به کاهش درد کمک خواهد کرد.
  • ورزش کردن، مانند پیاده‌روی می‌تواند به کاهش درد و استروژن کمک کند و روند پیشرفت بیماری را کند می‌کند.
  • به‌دلیل عارضه‌های طولانی‌مدت نظارت و کنترل این بیماری بسیار مهم است. اگر درد غیر قابل تحمل یا خونریزی‌های غیره منتظره دارید باید با پزشک درمیان بگذارید.

با وجود آنکه درمانی برای بیماری آندومتریوز وجود ندارد، اما اغلب افراد قادر به کنترل کردن علائم بیماری یا قادر به بچه‌دار شدن هستند.

علل ایجاد اندومتریوز در خانم‌ها چیست؟

در حال حاضر علت دقیق ایجاد چنین عارضه‌ای در افراد تشخیص داده نشده است، اما برخی از احتمالات در این رابطه وجود دارد که در ادامه برای شما توضیح خواهیم داد:

مشکلات مربوط به جریان خون قاعدگی

خون قاعدگی به جای خارج شدن از بدن به لوله‌های رحم و لگن وارد می‌شود.

رشد سلول‌های جنینی

گاهی اوقات سلول‌های جنینی قسمت‌های لگن و شکم را می‌پوشاند و در نهایت بافت آندومتریال ایجاد می‌شود.

رشد بیماری در جنین

مطالعاتی که در این خصوص انجام شده، نشان می‌دهد که آندومتریوز می‌تواند در جنینی که در حال رشد است ایجاد شود، اما با رسیدن به بلوغ و افزایش سطح استروژن علائم این بیماری در افراد نمایان خواهد شد.

زخم‌های جراحی

سلول‌های آندومتریال می‌تواند به‌عنوان مثال در انجام سزارین ایجاد شود.

انتقال سلول آندومتریال

سیستم لنفاوی بدن قادر به انتقال سلول اندومتریال به نواحی مختلف بدن است..

ژنتیک

این بیماری نیز می‌تواند به‌صورت ژنتیکی در فرد وجود داشته باشد. در واقع اگر اقوام نزدیک دچار چنین بیماری باشند، احتمال آنکه دیگر افراد خانواده دچار این بیماری شوند نیز زیاد خواهد بود.

تاثیر هورمون‌ها

بیماری آندومتریوز به‌دلیل افزایش سطح هورمون استروژن در افراد ایجاد می‌شود.

سیستم ایمنی

اگر در دستگاه ایمنی بدن مشکلی وجود داشته باشد، جهت تخریب بافت آندومتر خارج از بدن فعالیتی انجام نخواهد شد.

درمان آندومتریوز چگونه است؟
درمان آندومتریوز

آشنایی با عوامل خطرساز در ایجاد آندومتریوز

هر فردی احتمال ایجاد این بیماری در او وجود دارد، اما در برخی از مواقع ممکن است برخی از عوامل احتمال ایجاد این بیماری را در افراد افزایش دهد که در ادامه همه موارد را برای شما ذکر خواهیم کرد:

سن

این بیماری بیشتر در خانم‌هایی در رنج سنی بین ۳۰ تا ۴۰ سال قرار دارند، مشاهد شده است.

فرزند نداشتن

افرادی که زایمان و بارداری را تجربه نکنند.

ژنتیک

کسانی که در افراد نزدیک خود این بیماری وجود دارد، شانس فرد برای ابتلا به این بیماری افزایش خواهد یافت.

سوابق بیماری

بیماری‌های عفونت لگنی منجر به ناهنجاری‌های رحمی و مانع از خروج خون قاعدگی از بدن خواهد شد.

قاعدگی نامنظم

افرادی که پریود آنها بیش از ۷ روز ادامه داشته باشد و چرخه قاعدگی کمتر از ۲۷ روز باشد.

مصرف کافئین، الکل و بی‌تحرکی

همانطور که گفته شد افزایش سطح استروژن در ایجاد این بیماری موثر است، به همین جهت بی‌تحرکی و مصرف الکل و کافئین سطح استروژن را در بدن افزایش می‌دهد.

کلام آخر

آندومتریوز به‌عنوان یک بیماری مزمن شناخته می‌شود که هیچ درمان قطعی برای آن وجود ندارد، علاوه بر این تا به امروز مشخص نشده است که چه مسئله‌ای باعث ایجاد این عارضه در افراد می‌شود، 

تنها مواردی که منجر به افزایش ابتلا به این بیماری در افراد می‌شود را شناسایی کرده‌اند. با این وجود جای نگرانی وجود ندارد؛ چراکه راه‌حل‌ها و راهکارهای بسیاری وجود دارد که می‌توان از پیشرفت این عارضه جلوگیری کرد یا علائم آن را تا حد امکان کنترل کرد. بر اساس شواهدی که در این خصوص وجود داشته است علائم این بیماری پس از یائسگی بهبود می‌یابد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + 14 =